Białe certyfikaty zwane oficjalnie świadectwami efektywności energetycznej, to innowacyjny mechanizm wsparcia zapisany w Ustawie z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej. Wydawane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE), potwierdzają one uzyskanie oszczędności energii finalnej w wyniku realizacji inwestycji poprawiających efektywność energetyczną. Prawa majątkowe wynikające z białych certyfikatów można sprzedać na Towarowej Giełdzie Energii (TGE), co przekłada się na realne korzyści finansowe. Program ten stanowi zachętę dla przedsiębiorstw do inwestowania w rozwiązania oszczędzające energię elektryczną, cieplną lub gaz, wspierając jednocześnie cele zrównoważonego rozwoju i transformacji energetycznej.
Czym są białe certyfikaty?
Białe certyfikaty to dokumenty potwierdzające zaoszczędzenie określonej ilości energii (wyrażonej w tonach oleju ekwiwalentnego – toe) w wyniku realizacji inwestycji zwiększających efektywność energetyczną. Każda tona oleju ekwiwalentnego (1 toe) odpowiada oszczędnościom rzędu 116,3 MWh lub 418,68 GJ rocznie. Certyfikaty są wydawane wyłącznie dla planowanych modernizacji, co oznacza, że wniosek do URE należy złożyć przed podpisaniem umowy z wykonawcą lub zamówieniem materiałów. Proces uzyskania certyfikatów wymaga przeprowadzenia audytu efektywności energetycznej, który potwierdza planowane oszczędności. Prawa majątkowe wynikające z białych certyfikatów mają realną wartość pieniężną i są przedmiotem obrotu na TGE. Im większa oszczędność energii, tym wyższe potencjalne zyski z ich sprzedaży – nie istnieje górna granica wsparcia finansowego, co czyni białe certyfikaty atrakcyjnym narzędziem dla przedsiębiorstw.
Jakie inwestycje kwalifikują się do białych certyfikatów?Katalog inwestycji kwalifikujących się do uzyskania białych certyfikatów jest szeroki i obejmuje różnorodne działania, takie jak:
Termomodernizacja budynków (np. izolacja ścian, dachów, wymiana okien).
Modernizacja oświetlenia (np. wymiana na energooszczędne LED).
Wymiana lub modernizacja urządzeń przemysłowych (np. maszyn produkcyjnych, sprężarek, pomp).
Instalacja systemów odzysku ciepła z procesów przemysłowych.
Modernizacja kotłowni (np. zmiana nośników energii, wymiana kotłów na bardziej efektywne).
Rozbudowa zakładów o nowe, energooszczędne moce produkcyjne.
Każda inwestycja, która generuje roczne oszczędności energii na poziomie co najmniej 10 toe (ok. 116,3 MWh), może kwalifikować się do programu. Co istotne, nawet rozbudowa zakładów produkcyjnych może być podstawą do uzyskania certyfikatów, jeśli prowadzi do zwiększenia efektywności energetycznej.
Proces uzyskania białych certyfikatówAby skutecznie ubiegać się o białe certyfikaty, przedsiębiorstwo musi przejść przez następujące kroki:
Wybór przedsięwzięcia: Określ inwestycję, która poprawi efektywność energetyczną, np. modernizację oświetlenia lub instalację odzysku ciepła.
Przeprowadzenie audytu energetycznego: Audyt identyfikuje potencjalne oszczędności energii i stanowi podstawę wniosku. Dla inwestycji z oszczędnościami poniżej 100 toe audyt powykonawczy nie jest wymagany.
Złożenie wniosku do URE: Wniosek należy złożyć przed rozpoczęciem prac modernizacyjnych, dołączając audyt efektywności energetycznej z wyliczeniem przewidywanych oszczędności.
Realizacja inwestycji: Wdrożenie projektu zgodnie z założeniami audytu.
Zawiadomienie o zakończeniu: Po zakończeniu inwestycji należy poinformować URE o realizacji przedsięwzięcia.
Potwierdzenie oszczędności i uzyskanie certyfikatów: Po weryfikacji (w tym ewentualnym audycie powykonawczym), URE wydaje białe certyfikaty, które można spieniężyć na TGE.
Wnioski można składać w dowolnym momencie, ale kluczowe jest złożenie ich przed rozpoczęciem inwestycji, aby spełnić wymogi formalne.
Białe Certyfikaty
Klucz do Efektywności Energetycznej i Korzyści Finansowych
