Dzielą się na fizyczne i wirtualne, różniąc się sposobem dostarczania energii oraz rozliczeń. To długoterminowy kontrakt (3–20 lat) na zakup energii, w którym producent dostarcza energię odbiorcy po ustalonej stałej cenie, przez określony czas.
UMOWY cPPA ( DOSTAWA FIZYCZNA)
Fizyczne Umowy PPA precyzyjnie określają ilość energii elektrycznej sprzedawanej i dostarczanej w ramach kontraktu. Wyróżniamy trzy główne typy: On-Site, Off-Site oraz Sleeved, które różnią się sposobem zaopatrzenia w energię.
1.Umowy PPA typu On-Site
Umowy On-Site zakładają bezpośrednią dostawę energii elektrycznej od producenta do odbiorcy, co wymaga bliskości geograficznej między nimi. Elektrownia, np. system fotowoltaiczny, jest zlokalizowana na terenie przedsiębiorstwa odbiorcy, za jego punktem pomiarowym. Dzięki temu energia przepływa przez dedykowaną linię, co pozwala uniknąć opłat sieciowych za energię wytworzoną lokalnie. Instalacja jest projektowana zgodnie z profilem zużycia energii odbiorcy, a operator sieci może dostarczać dodatkową energię w przypadku niedoborów, np. podczas konserwacji instalacji. Umowy On-Site są zawsze umowami korporacyjnymi (cPPA), ponieważ bezpośrednio redukują zużycie energii przez przedsiębiorstwo.
Przykład: Firma produkcyjna chce obniżyć koszty energii, wykorzystując dach hali na instalację fotowoltaiczną. Nie inwestuje jednak samodzielnie, tylko zawiera umowę PPA On-Site z deweloperem, który buduje i obsługuje system, sprzedając wyprodukowaną energię firmie.
2.Umowy PPA typu Off-Site
W umowach Off-Site energia jest dostarczana przez sieć publiczną, a nie bezpośrednio od producenta do odbiorcy. Kontrakt opiera się na bilansowym zakupie określonej ilości energii, co wymaga rozliczeń przez grupy bilansujące. Elektrownia może znajdować się w dowolnej lokalizacji, co daje producentowi elastyczność w wyborze optymalnych warunków dla instalacji, np. istniejącej farmy wiatrowej czy słonecznej. Producent może także rozdzielać energię między kilku odbiorców poprzez grupy bilansujące. Cena energii jest ustalana w umowie, zapewniając stabilność kosztów dla stron. Odbiorca ponosi standardowe opłaty sieciowe i podatki, a zielone certyfikaty (Gwarancje Pochodzenia) są zazwyczaj przekazywane odbiorcy, potwierdzając ekologiczny charakter energii.
Przykład: Przedsiębiorstwo z Małopolski chce kupować zieloną energię bez zależności od wahań cen rynkowych. Zawiera umowę PPA Off-Site z deweloperem farmy wiatrowej na Pomorzu. Energia jest bilansowana w grupie odbiorcy, a opłaty sieciowe są naliczane standardowo.
2.Umowy PPA typu Sleeved
Umowy Sleeved to wariant Off-Site, w którym pośrednik (np. dostawca usług energetycznych) zarządza procesami między producentem a odbiorcą. Pośrednik może odpowiadać za bilansowanie energii, łączenie różnych źródeł w portfel elektrowni, dostarczanie brakującej energii, sprzedaż nadwyżek, prognozowanie zapotrzebowania, handel zielonymi certyfikatami lub zarządzanie ryzykami, takimi jak koszty bilansowania czy niewypłacalność stron. Tego typu umowa zwiększa elastyczność i upraszcza proces dla odbiorcy.
Przykład: Firma chce kupować energię z OZE, ale potrzebuje wsparcia w zarządzaniu bilansowaniem. Zawiera umowę sleeved, w której dostawca usług energetycznych koordynuje dostawy i rozliczenia między farmą wiatrową a odbiorcą.
UMOWY vPPA
( KONTRAKT WIRTUALNY )
Wirtualne PPA (vPPA) to kontrakty finansowe, nie obejmują fizycznej dostawy energii, lecz opierają się na rozliczeniach finansowych. umożliwiają odbiorcom (zazwyczaj firmom lub dużym odbiorcom przemysłowym) zakup energii odnawialnej bez fizycznej dostawy energii od producenta do odbiorcy.Strony ustalają cenę referencyjną (strike price), a rozliczenie następuje na podstawie różnicy między tą ceną a ceną rynkową, np. z Rynku Dnia Następnego (RDN) na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Odbiorca otrzymuje korzyści finansowe oraz Gwarancje Pochodzenia (GO), które potwierdzają, że określona ilość energii (1 MWh) pochodzi z odnawialnych źródeł energii (OZE).Są one popularnym narzędziem wspierającym transformację energetyczną, szczególnie dla przedsiębiorstw dążących do realizacji celów zrównoważonego rozwoju, takich jak redukcja emisji CO₂ czy poprawa wizerunku ekologicznego. W odróżnieniu od fizycznych umów PPA (On-Site, Off-Site, Sleeved), vPPA opierają się na rozliczeniach finansowych, a nie na rzeczywistym przepływie energii.
Umorzenie certyfikatów GO: W ramach vPPA odbiorca otrzymuje Gwarancje Pochodzenia (ang. Guarantees of Origin), czyli certyfikaty potwierdzające, że określona ilość energii (1 MWh) została wyprodukowana z odnawialnych źródeł energii (OZE), takich jak wiatr, słońce czy biomasa.
Certyfikaty GO są kluczowe dla celów raportowania ekologicznego, np. w ramach standardów ESG (Environmental, Social, Governance) czy wymagań unijnych, takich jak dyrektywa RED II.
Umorzenie GO: Odbiorca może umorzyć certyfikaty w rejestrze (w Polsce zwykle prowadzi go TGE lub operator systemu dystrybucyjnego – OSD), co potwierdza, że energia z OZE została „zużyta” przez odbiorcę. Umorzenie jest procesem elektronicznym, który wycofuje certyfikaty z obiegu, uniemożliwiając ich ponowne użycie lub odsprzedaż. Jest to istotne dla firm, które chcą udokumentować korzystanie z zielonej energii w raportach zrównoważonego rozwoju
